Duyu Bütünleme (Duyusal Entegrasyon) Nedir?

Duyu bütünleme, beynin vücuttan ve çevreden gelen duyusal bilgileri alma, organize etme ve anlamlı şekilde kullanma sürecidir. Dr. A. Jean Ayres tarafından geliştirilen bu teori, sinir sisteminin duyusal uyarıları nasıl işlediğini ve davranışı nasıl etkilediğini açıklar. Terapi, çocuğun duyusal sistemini uygun şekilde tepki verecek şekilde düzenlemeyi hedefler.

Duyusal İşlemleme Bozukluğu

Duyusal İşlemleme Bozukluğu (Sensory Processing Disorder - SPD), beynin duyusal bilgiyi etkili şekilde işleyememesi durumudur. Bu durum üç ana kategoride görülür:

  • Duyusal Modülasyon Bozukluğu: Duyusal uyaranlara aşırı veya az tepki verme
  • Duyusal Tabanlı Motor Bozukluklar: Postür ve hareket problemleri
  • Duyusal Ayrımlaştırma Bozukluğu: Duyusal bilgiyi ayırt etmede güçlük

Yedi Duyu Sistemi

  • Dokunma (Taktil): Cilt yoluyla alınan bilgiler
  • Hareket ve Denge (Vestibuler): İç kulakta, baş pozisyonu ve hareket
  • Vücut Farkındalığı (Proprioseptif): Kaslar ve eklemlerden gelen bilgiler
  • Görme (Görsel): Gözler yoluyla alınan bilgiler
  • İşitme (Odiyolojik): Sesler ve işitsel bilgi
  • Koku (Olfaktor): Kokular
  • Tat (Gustatuar): Tatlar

Duyusal İşlemleme Zorluğu Belirtileri

  • Seslere, dokunuşa veya ışıklara aşırı hassasiyet
  • Belirli dokuları veya giysileri reddetme
  • Yüksek ağrı eşiği veya çok düşük ağrı hissi
  • Sürekli hareket ihtiyacı veya sakin kalamama
  • Denge ve koordinasyon problemleri
  • Beklenmedik dokunuşlara aşırı tepki
  • Yeni yiyecekleri deneme konusunda aşırı seçicilik
  • Sosyal ortamlarda rahatsızlık
  • Dürtüsellik ve duygusal düzenleme güçlükleri
  • El yazısı ve ince motor beceri problemleri

Kimlere Yardımcı Olur?

  • Otizm Spektrum Bozukluğu
  • Duyusal İşlemleme Bozukluğu (SPD)
  • Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)
  • Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu
  • Öğrenme Güçlükleri
  • Anksiyete Bozuklukları
  • Prematüre Bebekler
  • Serebral Palsi
  • Genetik Sendromlar

Terapi Süreci ve Aktiviteler

  • Sallanma ve Asılma Aktiviteleri: Vestibuler sistem için
  • Ağır İş Aktiviteleri: İtme, çekme, taşıma (proprioseptif girdi)
  • Dokunsal Aktiviteler: Farklı dokular, oyun hamuru, kum, su oyunları
  • Denge ve Koordinasyon: Denge tahtası, engel parkuru
  • Bilateral Aktiviteler: Vücudun iki tarafını kullanma
  • Oral Motor Aktiviteler: Üfleme, emme, çiğneme egzersizleri
  • İnce Motor Aktiviteler: Boncuk dizme, yapbozlar

Terapinin Faydaları

  • Duyusal uyaranlara daha uygun tepkiler verir
  • Dikkat süresi ve odaklanma artar
  • Öz düzenleme becerileri gelişir
  • Motor planlama ve koordinasyon iyileşir
  • Sosyal katılım ve arkadaşlık becerileri artar
  • Öz güven ve öz yeterlilik gelişir
  • Günlük aktivitelere katılım kolaylaşır
  • Akademik performans iyileşir